Het korte antwoord
Als u een bestuursorgaan — een gemeente, UWV, de Belastingdienst, DUO of een andere overheidsinstantie die een besluit mag nemen — in gebreke heeft gesteld omdat de beslistermijn op uw bezwaar is verstreken, krijgt dat bestuursorgaan nog een korte extra termijn om alsnog te beslissen. Die termijn is twee weken. Beslist het bestuursorgaan binnen die twee weken alsnog, dan stopt de zaak daar: u ontvangt gewoon een beslissing op uw bezwaar. Gebeurt dat niet, dan gaat er automatisch een dwangsom lopen, een geldbedrag dat het bestuursorgaan aan uzelf moet betalen zolang het te laat is.
Die twee weken beginnen te lopen op de dag nadat uw ingebrekestelling is ontvangen, niet op de dag dat u hem verstuurde. Dat scheelt in de praktijk weinig, maar bij een ingebrekestelling die per post gaat en een paar dagen onderweg is, telt dat wel mee. Verstuurt u de ingebrekestelling digitaal, via een formulier of e-mailadres dat het bestuursorgaan daarvoor heeft aangewezen, dan is het moment van ontvangst meestal makkelijker vast te stellen.
Wat telt als op tijd: kalenderdagen, geen werkdagen
De termijn van twee weken telt in kalenderdagen. Een weekend of een feestdag schuift de teller niet door. Valt de laatste dag van de termijn op een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag, dan schuift alleen die laatste dag door naar de eerstvolgende werkdag — de rest van de periode telt gewoon mee. Dat onderscheid lijkt een detail, maar het is precies het soort rekenfout waardoor mensen denken dat ze nog tijd hebben terwijl de termijn al verstreken is, of andersom.
Wanneer u pas in gebreke mag stellen
U kunt niet op elk moment een ingebrekestelling versturen. De beslistermijn op uw bezwaar moet eerst echt verstreken zijn. Die termijn is meestal langer dan de bekende zes weken bezwaartermijn waarbinnen u zelf bezwaar moet indienen — dat zijn twee verschillende klokken. Het bestuursorgaan mag de beslistermijn bovendien eenmalig verdagen, dat wil zeggen met een redelijke periode verlengen, mits het u daarover schriftelijk informeert. Pas als ook die verlengde termijn voorbij is zonder beslissing, heeft een ingebrekestelling zin. Meer over wat een ingebrekestelling precies is en hoe u die opstelt, leest u in het overzicht van begrippen en termijnen in de kennisbank.
Wat er gebeurt als de termijn verstrijkt
Reageert het bestuursorgaan niet binnen de twee weken na uw ingebrekestelling, dan ontstaan twee dingen tegelijk. Ten eerste gaat de dwangsom lopen: een bedrag per dag dat oploopt tot een wettelijk maximum, ook als er daarna nog geen besluit komt. Ten tweede kunt u vanaf dat moment ook rechtstreeks beroep instellen bij de rechtbank wegens het niet tijdig beslissen, zonder dat u daarvoor eerst nog een keer hoeft aan te manen. Dat beroep gaat niet over de inhoud van uw bezwaar, maar alleen over het feit dat er nog geen beslissing ligt. De rechter kan het bestuursorgaan dan een termijn opleggen waarbinnen alsnog beslist moet worden.
Waarom de teller soms stilstaat
Niet elke vertraging telt mee voor de beslistermijn. Vraagt het bestuursorgaan u om aanvullende stukken of informatie, dan wordt de beslistermijn vaak opgeschort voor de periode dat u nodig heeft om te reageren. Dat betekent dat de klok tijdelijk stilstaat en pas weer verder loopt zodra u heeft gereageerd of de gestelde reactietermijn is verstreken. Bij ingewikkelde dossiers, bijvoorbeeld met een deskundigenadvies, kan dit de doorlooptijd flink beïnvloeden zonder dat het bestuursorgaan iets fout doet. Het is dus altijd de moeite waard om na te gaan of er zo'n opschortend verzoek is geweest voordat u een ingebrekestelling verstuurt.
Wat dit betekent voor uw bedrijf
Voor besluiten aan een onderneming gelden dezelfde termijnen en dezelfde regels rond ingebrekestelling en dwangsom als voor particulieren. Voor een installatiebedrijf dat wacht op een vergunning, of een werkgever die wacht op een beslissing over een subsidie, loont het om de beslistermijn vanaf de datum van indienen bij te houden, zodat u niet te vroeg én niet te laat in gebreke stelt. In een paar vragen ziet u of uw situatie zich daarvoor leent, en in de uitleg over hoe de informatie op dit platform tot stand komt ziet u waar de gebruikte termijnen op zijn gebaseerd.
Twijfelt u of de beslistermijn in uw geval al is verstreken, of wilt u weten welke stap nu logisch is? Doe de gratis quick-scan of blader door de antwoorden op veelgestelde vragen over termijnen en ingebrekestelling — zonder dat u daarvoor meteen een account hoeft aan te maken.