Het korte antwoord
Bezwaar maken tegen een besluit van de overheid kost bij de overheid zelf niets. Wijst het bestuursorgaan (de gemeente, de Belastingdienst, UWV of een andere overheidsinstantie die het besluit heeft genomen) uw bezwaar toch af, en stapt u daarna naar de rechtbank, dan verandert dat. Voor een beroepsprocedure bent u griffierecht verschuldigd: een vast bedrag dat u vooraf aan de rechtbank betaalt om uw zaak in behandeling te laten nemen.
De hoogte van dat griffierecht staat niet in het besluit waartegen u bezwaar maakt, maar in een aparte wettelijke regeling die de rechtspraak zelf toepast. De bedragen verschillen per soort zaak en per type indiener, en ze worden regelmatig aangepast. Wilt u het actuele bedrag voor uw situatie weten, dan vindt u dat op de website van de rechtspraak of via de griffie van de rechtbank waar u beroep instelt.
Waarom bezwaar gratis is en beroep niet
Bezwaar is een interne heroverweging: hetzelfde bestuursorgaan dat het besluit nam, kijkt er op uw verzoek nog eens naar. Daar is geen rechter bij betrokken, en de wet verbindt aan die stap geen kosten. Pas als u het niet eens bent met de beslissing op bezwaar en de zaak voorlegt aan een onafhankelijke rechter, komt er griffierecht bij kijken. Dat is de vergoeding voor het gebruik van de rechtbank, ongeacht of u uw zaak wint of verliest. In de kennisbank per situatie leest u per type besluit of, en op welk moment, een gang naar de rechter na bezwaar mogelijk is.
Wat de hoogte van het bedrag bepaalt
Het griffierecht is geen vast bedrag voor alle zaken. De hoogte hangt onder meer af van het soort geschil: een zaak over een verkeersboete kent een andere schaal dan een zaak over een belastingaanslag, een uitkering of een vergunning. Ook maakt het uit wie het beroep instelt. Voor particulieren gelden andere bedragen dan voor bedrijven, en voor rechtspersonen soms weer andere dan voor eenmanszaken. Bij sommige geschillen, zoals rond een uitkering, wordt bovendien rekening gehouden met de financiële situatie van de indiener.
Omdat deze bedragen bij wet zijn vastgelegd en van tijd tot tijd wijzigen, noemen wij hier bewust geen concreet bedrag. De actuele tabellen staan bij de rechtspraak zelf, en de griffie van de rechtbank kan bij twijfel aangeven welk bedrag voor uw specifieke procedure geldt.
Krijgt u het griffierecht terug als u wint?
Als de rechter u in het gelijk stelt, kan hij het bestuursorgaan veroordelen om het griffierecht aan u te vergoeden. Dat gebeurt niet automatisch bij elke uitspraak; het hangt af van de uitkomst van de zaak en van wat er in de uitspraak over wordt beslist. Daarnaast kan de rechter een proceskostenvergoeding toekennen: een tegemoetkoming in kosten die u maakte voor bijvoorbeeld rechtsbijstand, als u daar recht op had. Ook dit is geen automatisme en de hoogte ervan wordt volgens vaste, landelijke normbedragen berekend, niet naar wat u werkelijk heeft uitgegeven.
Verliest u de zaak, dan krijgt u het griffierecht in de regel niet terug. Dat is precies waarom het zinvol is om, voordat u in beroep gaat, goed te laten uitzoeken of uw bezwaar en een eventueel beroep kans van slagen hebben. Met een paar vragen over uw besluit meteen een indicatie krijgen geeft u zicht op die kans nog voordat u kosten maakt.
Andere kosten die bij een beroepsprocedure kunnen komen
Naast het griffierecht kunnen er andere kosten ontstaan. Schakelt u een advocaat of een andere rechtsbijstandsverlener in, dan komen daar afzonderlijke kosten bij die niet onder het griffierecht vallen. Vraagt u een deskundige om een rapport, bijvoorbeeld bij een geschil over een waardebepaling, dan zijn ook die kosten voor eigen rekening totdat de rechter eventueel anders beslist. Voor de bezwaarfase zelf gelden deze kosten niet: daar kunt u zelf uw bezwaarschrift opstellen en indienen, zonder tussenkomst van een rechtbank of griffie.
Bezwaarfix.nl maakt tegen een vast, laag bedrag een bezwaarschrift dat u zelf ondertekent en indient; wij treden niet namens u op en nemen de beslissing niet voor u. Op de pagina met prijzen ziet u wat dat traject kost, los van eventuele latere kosten voor een beroepsprocedure bij de rechtbank.
Kunt u het griffierecht niet in één keer betalen?
Sommige rechtbanken bieden de mogelijkheid om het griffierecht in termijnen te voldoen, of kennen een verlaagd tarief toe bij een laag inkomen. Of en hoe dat in uw geval werkt, bepaalt de rechtbank zelf aan de hand van de regels die daarvoor gelden. Neem bij twijfel over het bedrag of de betaalwijze rechtstreeks contact op met de griffie, of leg uw situatie voor aan een jurist voordat u de procedure start.
Eerst kijken of bezwaar zin heeft
Voordat u nadenkt over de kosten van een beroepsprocedure, begint alles bij de vraag of bezwaar tegen het oorspronkelijke besluit kans maakt. Die vraag beantwoordt bezwaarfix.nl gratis, ook als het antwoord nee is. Meer over hoe die beoordeling tot stand komt, leest u op de pagina die uitlegt waar onze informatie vandaan komt. Twijfelt u of uw situatie zich leent voor bezwaar of beroep, doe dan eerst de gratis quick-scan voordat u verdere stappen overweegt.